પરહેઝગાર ઉસ્તાદ અને સમજદાર શાગિર્દ (વિદ્યાર્થી)
હઝરત હકીમુલ ઉમ્મત થાનવી અને હઝરત શાહ વસીઉલ્લાહ ઇલાહાબાદી (નૂરુલ્લાહ મરકદહુમા) બંનેએ આ વાકિયો (પ્રસંગ) નકલ કર્યો છે કે એક પરહેઝગાર આલિમ બાળકોને ભણાવતા હતા. એક દિવસ તેમના ઘરમાં ગરીબી અને ભૂખમરો (ફક્ર વ ફાકા) હતો, ભૂખની તીવ્રતાથી તેમનો ચહેરો કરમાઈ ગયો હતો. જે વિદ્યાર્થીઓ (તલબા) ભણવા આવતા હતા તેમાંથી એક વિદ્યાર્થીએ અનુભવ્યું કે હઝરતના ત્યાં કદાચ ફાકો છે. તેણે કહ્યું કે હઝરત હમણાં જ આવું છું અને ચાલ્યો ગયો. થોડી વારમાં પોતાના ઘરેથી ખાવાનું લઈને આવ્યો અને કહ્યું કે હઝરત આ ખાઈ લો પછી ભણાવો. તો આલિમ સાહેબે કહ્યું કે બેટા ખરેખર ભૂખ તો લાગી છે પરંતુ હવે હું ખાઈ શકું નહીં કારણ કે મને 'ઇશરાફ-એ-નફ્સ' (નફ્સની અપેક્ષા/આશા) થઈ ગઈ છે. જ્યારે તું જવા લાગ્યો ત્યારે મારા દિલમાં થયું કે કદાચ છોકરાએ ઓળખી લીધું છે અને હવે તે ખાવાનું લઈને આવશે, અને તું પણ બરાબર એ જ રીતે લાવ્યો છે, તો જણાવ આ ઇશરાફ થયું કે નહીં? અને આ ખાવાનું મારા માટે કેવી રીતે જાયઝ (યોગ્ય) ગણાશે? આ સાંભળીને વિદ્યાર્થી ખાવાનું લઈને પાછો વળી ગયો કે ઠીક છે, આપના માટે આ જાયઝ નથી. હવે ઉસ્તાદ નાઉમ્મીદ થઈ ગયા, મખ્લૂક (લોકો) પરથી ધ્યાન હટી ગયું અને દિલ અલ્લાહ તરફ વળી ગયું કે મૌલા હવે તો આપ જ ખવડાવનાર છો. થોડી જ વાર પસાર થઈ હતી કે તે વિદ્યાર્થી ખાવાનું પાછું લઈને આવ્યો અને કહેવા લાગ્યો કે હઝરત હવે તો ઇશરાફ રહ્યો નથી, અલ્લાહ જ આપને ખવડાવી રહ્યો છે, ખાઈ લો. ઉસ્તાદ ખૂબ ખુશ થયા અને કહ્યું કે જઝાકલ્લાહ, ખરેખર તારી સમજણ પ્રશંસનીય (કાબિલે તહસીન) છે અને તેને સ્વીકારી લીધું. આ વાકિયો સંભળાવીને હઝરત વાલિદ માજિદ (નૂરુલ્લાહ મરકદહૂ) ફરમાવતા કે આજના વિદ્યાર્થીઓ ન તો ઉસ્તાદની હાલત જુએ છે અને ન તો કંઈ લાવે છે, હા જો કોઈ લાવે અને ઇશરાફના કારણે કોઈ ઉસ્તાદ પાછું આપે તો તે તો ખુશ જ થઈ જાય કે ચાલો છુટ્ટી થઈ ગઈ! ખરેખર દીનની સમજ બહુ મોટી વસ્તુ છે. (માઆરિફ-એ-રહીમી: શેખુલ હદીસ હઝરત મૌલાના શાહ મુહમ્મદ ઝાકિર રહીમી નૂરુલ્લાહ મરકદહૂ)
