મદીનાનું બજાર હતું, ગરમીની તીવ્રતા એટલી વધારે હતી કે લોકો નિઢાલ થઈ રહ્યા હતા. એક વેપારી પોતાની સાથે એક ગુલામને લઈને પરેશાન ઊભો હતો. ગુલામ જે હજુ બાળક જ હતો તે પણ તડકામાં ઊભો પરસેવે રેબઝેબ થઈ રહ્યો હતો. વેપારીનો બધો જ માલ સારા ભાવે વેચાઈ ગયો હતો બસ આ ગુલામ જ બાકી હતો જેને ખરીદવામાં કોઈ પણ રસ બતાવી રહ્યું ન હતું. વેપારી વિચારી રહ્યો હતો કે આ ગુલામને ખરીદીને કદાચ તેણે ખોટનો સોદો કર્યો છે. તેણે તો વિચાર્યું હતું કે સારો નફો મળશે પરંતુ અહીં તો મૂળ કિંમત મળવી પણ મુશ્કેલ થઈ રહી હતી. તેણે વિચારી લીધું હતું કે હવે જો આ ગુલામ માત્ર ખરીદ કિંમત પર પણ વેચાય તો તે તેને તરત જ વેચી દેશે.
મદીનાની એક છોકરીની આ ગુલામ પર નજર પડી તો તેણે વેપારીને પૂછ્યું કે આ ગુલામ કેટલામાં વેચશો?
વેપારીએ કહ્યું કે મેં આટલામાં લીધો છે અને આટલામાં જ આપી દઈશ.
તે છોકરીએ ગુલામ પર દયા ખાઈને તેને ખરીદી લીધો.
વેપારીએ પણ ખુદાનો આભાર માન્યો અને પાછા ફરવાનો રસ્તો લીધો.
મક્કાથી અબુ હુઝૈફા મદીના આવ્યા તો તેમને પણ આ છોકરીનો કિસ્સો માલૂમ પડ્યો. છોકરીની દયાળુતાથી પ્રભાવિત થઈને તેમણે તેના માટે નિકાહનો સંદેશો મોકલ્યો જે સ્વીકારી લેવામાં આવ્યો. આમ પાછા ફરતી વખતે તે છોકરી જેનું નામ સુબૈતા બિન્ત યાઆર હતું તેમની પત્ની બનીને તેમની સાથે હતી અને તે ગુલામ પણ માલકિનની સાથે મક્કા પહોંચી ગયો.
અબુ હુઝૈફા મક્કા આવીને પોતાના જૂના મિત્ર ઉસ્માન બિન અફ્ફાનને મળ્યા તો તેમને કંઈક બદલાયેલા જોયા અને તેમના વર્તનમાં બેરુખી અનુભવી. તેમણે પોતાના મિત્રને પૂછ્યું કે ઉસ્માન આ બેરુખી કેમ? તો ઉસ્માન બિન અફ્ફાને જવાબ આપ્યો કે મેં ઇસ્લામ કબૂલ કરી લીધો છે અને તમે હજુ સુધી મુસલમાન નથી થયા તો હવે આપણી મિત્રતા કેવી રીતે ચાલી શકે?
અબુ હુઝૈફાએ કહ્યું તો પછી મને પણ મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમ) પાસે લઈ ચાલો અને તે ઇસ્લામમાં દાખલ કરી દો જેને તમે કબૂલ કરી ચૂક્યા છો.
તેથી હઝરત ઉસ્માન રઝિયલ્લાહુ અન્હુએ તેમને નબી કરીમ સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમની સેવામાં હાજર કર્યા અને તેઓ કલમો પઢીને ઇસ્લામના દાયરામાં દાખલ થઈ ગયા. ઘરે આવીને તેમણે પોતાની પત્ની અને ગુલામને પોતાના મુસલમાન થવા વિશે જણાવ્યું તો તે બંનેએ પણ કલમો પઢી લીધો.
હઝરત અબુ હુઝૈફા રઝિયલ્લાહુ અન્હુએ તે ગુલામને કહ્યું કે ચूंકે તું પણ મુસલમાન થઈ ગયો છે એટલા માટે હું હવે તને ગુલામ નથી રાખી શકતો તેથી મારી તરફથી હવે તું આઝાદ છે. ગુલામે કહ્યું આકા મારું હવે આ દુનિયામાં આપ બંને સિવાય કોઈ નથી. આપે મને આઝાદ કરી દીધો તો હું ક્યાં જઈશ. હઝરત અબુ હુઝૈફા રઝિયલ્લાહુ અન્હુએ તે ગુલામને પોતાનો દીકરો બનાવી લીધો અને પોતાની પાસે જ રાખી લીધો.
ગુલામે કુરાન પાક શીખવાનું શરૂ કરી દીધું અને થોડા જ દિવસોમાં ઘણું બધું કુરાન યાદ કરી લીધું. અને તેઓ જ્યારે કુરાન પઢતા તો ખૂબ જ સુંદર લહેજામાં પઢતા.
હિજરતના સમયે નબી કરીમ સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમથી પહેલા જે સહાબાએ મદીના તરફ હિજરત કરી તેમાં હઝરત ઉમર રઝિયલ્લાહુ અન્હુની સાથે હઝરત અબુ હુઝૈફા રઝિયલ્લાહુ અન્હુ અને તેમનો આ દત્તક લીધેલો (પાલક) દીકરો પણ હતો. મદીના પહોંચીને જ્યારે નમાઝ માટે ઇમામ નક્કી કરવાનો સમય આવ્યો તો તે ગુલામની સુંદર તિલાવત અને સૌથી વધુ કુરાન કંઠસ્થ (હિફ્ઝ) હોવાને કારણે તેમને ઇમામ ચૂંટી લેવામાં આવ્યા. અને તેમની ઇમામતમાં હઝરત ઉમર રઝિયલ્લાહુ અન્હુ જેવા મહાન સહાબી પણ નમાઝ અદા કરતા હતા. મદીનાના યહૂદીઓએ જ્યારે તેમને ઇમામત કરાવતા જોયા તો હેરાન થઈ ગયા કે આ એ જ ગુલામ છે જેને કોઈ ખરીદવા માટે તૈયાર ન હતું. આજે જુઓ કેટલી ઇજ્જત મળી કે મુસલમાનોનો ઇમામ બનેલો છે.
અલ્લાહ પાકે તેમને એટલા સુરીલા અવાજવાળા બનાવ્યા હતા કે જ્યારે કુરાનની આયતોની તિલાવત ફરમાવતા તો લોકો પર એક તલ્લીનતા છવાઈ જતી અને રાહદારીઓ થંભીને સાંભળવા લાગતા. એક વખત ઉમ્મુલ મોમિનીન હઝરત આઇશા રઝિયલ્લાહુ અન્હાને રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમ પાસે હાજર થવામાં મોડું થયું. આપે રોકાવાનું (મોડું થવાનું) કારણ પૂછ્યું તો બોલ્યાં કે એક કારી તિલાવત કરી રહ્યો હતો, તેને સાંભળવામાં મોડું થઈ ગયું અને મધુર અવાજની એટલી પ્રશંસા કરી કે હુઝૂર સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમ પોતે ચાદર સંભાળતા બહાર તશરીફ લઈ આવ્યા. જોયું તો તેઓ બેસીને તિલાવત કરી રહ્યા છે.
આપ સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમે ખુશ થઈને ફરમાવ્યું : અલ્લાહ પાકનો શુક્ર છે કે તેણે તમારા જેવા વ્યક્તિને મારી ઉમ્મતમાં બનાવ્યા શું તમે જાણો છો કે આ ખુશ-નસીબ સહાબી કોણ હતા? તેમનું નામ હઝરત સાલિમ રઝિયલ્લાહુ અન્હુ હતું. જે સાલિમ અબુ હુઝૈફા રઝિયલ્લાહુ અન્હુના નામથી મશહૂર હતા. તેમણે જંગ-એ-મૌતામાં શહાદતનો જામ પીધો.
