એક મૌલાના પોતાનો એક રમુજી કિસ્સો (લતીફો) વર્ણવે છે:

"અખંડ...
Ummah Post
4 December, 2020

એક મૌલાના પોતાનો એક રમુજી કિસ્સો (લતીફો) વર્ણવે છે:

"અખંડ હિન્દુસ્તાનના સમયમાં, હું અવારનવાર દિલ્હી જતો હતો. એક વખત હું એક જલસામાં ગયો તો ત્યાં એક દિલ્હીના (દેહલવી) મૌલવી સાહેબ સાથે મારો પરિચય થયો. દિલ્હીના લોકોએ પોસ્ટરમાં મારા નામની સાથે 'શેર-એ-પંજાબ' (પંજાબનો સિંહ) લખ્યું હતું અને તે મૌવલી સાહેબના નામની સાથે 'ફખ્ર-એ-દેહલી' (દિલ્હીનું ગૌરવ)...

એક સભામાં (મજલિસ) બધા મિત્રો બેઠા હતા અને આ પોસ્ટર સામે જ હતું. દિલ્હીના મૌલવી સાહેબે મજાકમાં ફરમાવ્યું:

'મૌલાના! જો શેર-એ-પંજાબમાંથી "યે" (ય અક્ષર - ی) ઉડી જાય (કાઢી નાખવામાં આવે), તો બાકી શું રહેશે?'

(તેમનો કહેવાનો મતલબ એવો હતો કે 'શેર' માંથી 'યે' કાઢી નાખીએ તો બાકી 'શર' રહી જાય, જેનો અર્થ આફત કે બુરાઈ થાય, એટલે કે પંજાબની આફત).

મેં અરજ કરી:

'અને મૌલાના! જો ફખ્ર-એ-દેહલીના 'ફખ્ર' માંથી "ફે" (ફ અક્ષર - ف) ઉડી જાય, તો બાકી શું રહેશે?'

(બાકી 'ખર' રહી જાય છે, અને ફારસી ભાષામાં 'ખર' એટલે ગધેડો થાય).

આ વિનોદી સંવાદથી ત્યાં હાજર રહેલા લોકો ખૂબ જ આનંદિત થયા.

ત્યાં બેઠેલા એક સજ્જન જે કવિ (શાયર) પણ હતા, અને તે પણ દિલ્હીના; તેમણે ખૂબ જ ગંભીરતા અને શાલીનતાથી કહ્યું:

'કિબલા (મહાનુભાવ)! આ અક્ષરો "યે" (ی) અને "ફે" (ف) ને ઉડાડો નહીં, પણ તેને પોતાના ઉપયોગમાં લાવો:

શેર (સિંહ) ની "યે" આ મૌલાનાને આપી દો, જેથી તેઓ તેને "ખર" (ગધેડા) ની વચ્ચે લગાડીને "ખૈર" (ભલાઈ/કલ્યાણ) મેળવી શકે. અને ફખ્રની "ફે" આપ લઈ લો જેથી તેને "શર" (બુરાઈ) ની આગળ લગાડીને "શરફ" (માન-સન્માન/મોભો) હાસિલ કરી શકો.'

શબ્દોનો બરમહલ (યોગ્ય સમયે અને યોગ્ય જગ્યાએ) ઉપયોગ કરવો એ પણ એક સુંદર હુનર (કળા) છે, અને આ કળા જાણનારો વાસ્તવમાં ખૂબ જ કળાવાન હોય છે."

Share this article
राजा, वज़ीर और तीन सवाल
લેખો

राजा, वज़ीर और तीन सवाल

એક વખત એક રાજાએ પોતાના વઝીરને અડધી સલ્તનત (રાજ્ય) આપવાનું કહ્યું, પરંતુ સાથે કેટલીક શરતો પણ મૂકી. વઝીરે લાલચમાં આવીને શરતો જાણવાની વિનંતી કરી. રાજાએ શરતો ૩ સવાલોના રૂપમાં જણાવી. સવાલ નંબર (૧): દુનિયાનું સૌથી મોટું સત્ય (સચ્ચાઈ) શું છે? સવાલ નંબર (૨): દુનિયાનો સૌથી મોટો ધોકો (છેતરપિંડી) શું છે...