સવાલ: એક વ્યક્તિ મુસલમાનના ઘરે જન્મ લે તો તેના મુસલમાન હોવાના ચાન્સ 95 ટકા છે, જ્યારે બીજો કાફિરના ઘરે જન્મ લે તો તેના મુસલમાન થવાના ચાન્સ 3 ટકા છે, શું આ અન્યાય નથી? કે એકને જન્નતમાં જવાના 95 ટકા ચાન્સ મળે જ્યારે બીજાને માત્ર 3 ટકા.
જવાબ: બલૂગત (પુખ્તતા) પછી અક્કલ (બુદ્ધિ) કાફિરના ઘરે જન્મ લેનારા બાળકોને પણ મળે છે અને મુસલમાનના ઘરે જન્મ લેનારા બાળકને પણ. અલ્લાહ દ્વારા આપવામાં આવેલી અક્કલના માધ્યમથી અલ્લાહની નિશાનીઓ પર વિચાર કરીને અલ્લાહ સુધી પહોંચવાનો રસ્તો કાફિરના ઘરે જન્મ લેનારા બાળકને પણ મયસ્સર (ઉપલબ્ધ) છે.
તે જ રીતે, બેશક માહોલની અસર હોય છે પરંતુ આ સમયે પૂરી દુનિયામાં જરાએ-ઇબલાગ (સંચાર માધ્યમો/મીડિયા) સામાન્ય થઈ જવાને કારણે દાવત-એ-ઇસ્લામનો અવાજ દરેક જગ્યાએ પહોંચી ચૂક્યો છે. ઇત્મામ-એ-હુજ્જત (પ્રમાણ પૂરું) થઈ ચૂક્યું છે, ઇસ્લામી શિક્ષણ અને અખ્લાકિયાત (નૈતિકતા)ની સુંદરતા દરેક પ્રકારના કાફિરને ઇસ્લામ તરફ આકર્ષિત કરી રહી છે. આવી પરિસ્થિતિમાં જો કોઈ વ્યક્તિ બાલિગ-આકિલ (પુખ્ત અને સમજદાર) થઈને પણ ઇસ્લામ અને ઇમાન ન લાવે તો કોનો વાંક છે...?
જો ઇસ્લામની દાવત અથવા અક્કલ કાફિરના બાળકોને ન આપવામાં આવતી હોત તો ન્યાય પર કોઈ સવાલ ઉઠાવી શકાતો હતો.
બીજો જવાબ: જે કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે એક વ્યક્તિ જે મુસલમાનોના ઘરે જન્મ્યો છે, તેના મુસલમાન હોવાના ચાન્સ 95 ટકા છે, જ્યારે બીજો જે કાફિરના ઘરે જન્મ્યો છે, તેના મુસલમાન હોવાના ચાન્સ 3 ટકા છે. એક વ્યક્તિનું મુસલમાનોના ઘરે જન્મવું અને બીજાનું કાફિરના ઘરે જન્મવું એ મુસલમાન અને કાફિર હોવા માટેનો મયાર (માપદંડ) નથી, અસલ માપદંડ ઇમાન અને અમલ-એ-સાલેહ (નેક અમલ) છે. જો કોઈ વ્યક્તિ મુસ્લિમ પરિવારમાં જન્મ્યો છે, પરંતુ તેનો અલ્લાહની જાત પર ઇમાન જ નથી, તો તે મુસલમાનના ઘરે જન્મવા છતાં મુસલમાન ન હોઈ શકે, જ્યારે બીજો જે કાફિરના ઘરે જન્મ્યો છે, જો તે સાહિબ-એ-ઇમાન (ઇમાનવાળો) છે, તો કાફિરના ઘરે જન્મવા છતાં તે વ્યક્તિ મુસલમાન કહેવાશે.
ત્રીજી વાત: આપણને કોઈના વિશે કોઈ પણ હતમી (અંતિમ/ચોક્કસ) ઇલ્મ (જ્ઞાન) નથી કે કયો માણસ મુસ્લિમ છે અને કયો નહીં, તેથી અહીં અદલ અને ઇન્સાફ (ન્યાય)નો સવાલ જ બેસૂદ (નકામો) છે. જો આપણને કોઈ કાફિર વિશે હતમી ઇલ્મ હોત કે આ આખરી શ્વાસ સુધી કાફિર રહેશે, કાફિર થઈને મરશે, અથવા કોઈ વ્યક્તિ વિશે હતમી તરીકે ઇલ્મ હોત કે આ પાકો મુસલમાન છે અને તાઝીસ્ત (જીવનભર) મુસલમાન જ રહેશે અને મુસલમાન થઈને મરશે, ત્યારે આપણે સવાલ ઉઠાવી શકતા હતા. પરંતુ જ્યારે આપણને બંનેમાંથી કોઈના વિશે કોઈ હતમી ઇલ્મ જ નથી કે કોણ જન્નતી છે અને કોણ જહન્નમી, તો ન્યાયનો સવાલ પણ અર્થહીન થઈ જાય છે.
દાખલો: એક વ્યક્તિ પર કતલનો આરોપ છે, અને જેમણે તેના પર આરોપ લગાવ્યો છે તેઓ કાઝી (ન્યાયાધીશ) પાસે માંગ કરી રહ્યા છે કે અમને ન્યાય અપાવવામાં આવે અને આ કાતિલને સજા આપવામાં આવે. પરંતુ કાઝી અને જજ તેમની પાસે શવાહિદ (પુરાવાઓ)ની માંગ કરશે, કતઈ (ચોક્કસ) જ્ઞાનની માંગ કરશે કે શું તમે આના ચક્ષુદર્શી (ચશ્મદીદ) સાક્ષી છો? જ્યાં સુધી આરોપી વ્યક્તિ વિશે કતઈ અને હતમી ઇલ્મ ન થઈ જાય, તેના વિશે નક્કર પુરાવા ન મળી જાય, ત્યાં સુધી કાઝી ન્યાયની ખુરશી નહીં લગાવે અને માત્ર દાવાના આધારે ન્યાય નહીં કરે.
આ જ દાખલાને બંદાના કાફિર અને મુસલમાન હોવા પર લાગુ કરો કે આ દુનિયામાં આપણામાંથી કોઈને પણ કોઈના વિશે કોઈ કતઈ અને હતમી ઇલ્મ નથી કે આ માણસ મુસલમાન થઈને મરશે અને આ કાફિર થઈને. જ્યારે કોઈના વિશે કોઈ કતઈ જ્ઞાન છે જ નહીં તો આપણે અલ્લાહ (જજ) પાસે કઈ રીતે માંગ કરી શકીએ કે તેની સાથે ન્યાય કરવામાં આવે. અન્યાય પર એવિડન્સ (પુરાવા) હોય ત્યારે ન્યાય કરવામાં આવશે ને! માત્ર કલ્પનાઓના આધારે ન્યાયની ઇમારત ઊભી ન કરી શકાય. હાં! કિયામતના દિવસે (બરોઝ-એ-કિયામત) કારણ કે આપણામાંથી દરેક એકબીજાના ચક્ષુદર્શી સાક્ષી હોઈશું, તે સમયે જો કોઈની સાથે અન્યાય થાય તો અલ્લાહ પાસે માંગ કરી શકાય છે કે તેને ન્યાય આપવામાં આવે. પરંતુ તે દિવસે તો કોઈની સાથે અન્યાય જ નહીં થાય બલ્કે દરેકને તેના કરેલા કાર્યોનો બદલો આપવામાં આવશે. "વમા અલ્લાહુ બિઝલ્લામિલ લિલ-અબીદ" (અને અલ્લાહ બંદાઓ પર જુલમ કરનારો નથી).