અમિત શાહના નવા કાયદા હેઠળ, 9 વિપક્ષી નેતાઓ તેમના મંત્રી પદ ગુમાવી શકે છે
ગૃહમંત્રી અમિત શાહ દ્વારા રજૂ કરાયેલા ત્રણ નવા બિલોએ રાજકીય હલચલ મચાવી દીધી છે. આ બિલો અનુસાર, જો કોઈ મંત્રી, મુખ્યમંત્રી કે વડાપ્રધાન ગંભીર ગુનાના આરોપસર 30 દિવસથી વધુ સમય સુધી જેલમાં રહે છે, તો તેમણે પોતાનું પદ ગુમાવવું પડશે. વિપક્ષે તેને "ગેરબંધારણીય" ગણાવ્યું અને કહ્યું કે આ કાયદો "દોષિત થયા પહેલા મુક્તિ" ના સિદ્ધાંતની વિરુદ્ધ છે. છેલ્લા 11 વર્ષમાં, 13 મંત્રીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે, જેમાંથી કોઈ પણ ભાજપ કે તેના સાથી પક્ષોના નહોતા. ચાલો આ સમાચારને ઉર્દૂ સાહિત્યની નમ્ર શૈલીમાં ટૂંકમાં સમજીએ. નવા કાયદાની હલચલ અમિત શાહે 20 ઓગસ્ટ, 2025 ના રોજ ત્રણ બિલ રજૂ કર્યા: બંધારણ (130મો સુધારો) બિલ, યુટી સરકાર (સુધારો) બિલ અને જમ્મુ અને કાશ્મીર પુનર્ગઠન (સુધારો) બિલ. આ બિલોમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જો કોઈ મંત્રી 30 દિવસ સુધી જેલમાં રહે છે, તો તેને પદ છોડવું પડશે, ભલે તે દોષિત ન હોય. કોંગ્રેસ અને ટીએમસી સહિત વિપક્ષે તેને "લોકશાહી પર હુમલો" ગણાવ્યો. પ્રિયંકા ગાંધીએ X પર લખ્યું: "આ કાયદો લોકશાહીને નબળી પાડે છે. સજા વિના પદ છીનવી લેવું ગેરબંધારણીય છે." — @priyankagandhi ધરપકડ કરાયેલા મંત્રીઓ: એક નજર છેલ્લા ૧૧ વર્ષોમાં (૨૦૧૪-૨૦૨૫), ૧૩ મંત્રીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, જેમાંથી ૧૦ ને દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા હતા. મની લોન્ડરિંગ એક્ટ (PMLA) હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. તેમાં 9 મુખ્ય નામો છે: જે જયલલિતા (AIADMK): 2014 માં, તમિલનાડુના મુખ્યમંત્રી તરીકે, તેમને અપ્રમાણસર સંપત્તિના આરોપસર વિજિલન્સ દ્વારા ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. 21 દિવસ જેલમાં રહ્યા બાદ તેમને જામીન મળ્યા હતા. જિતેન્દ્ર તોમર (AAP): 2015 માં, દિલ્હીના કાયદા મંત્રી તરીકે, તેમની નકલી ડિગ્રીના આરોપસર ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. દોઢ મહિના જેલમાં વિતાવ્યા હતા. સત્યેન્દ્ર જૈન (AAP): 2022 માં, દિલ્હીના આરોગ્ય મંત્રી, PMLA હેઠળ ED દ્વારા ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. 18 મહિના જેલમાં વિતાવ્યા હતા. મનીષ સિસોદિયા (AAP): 2023 માં, દિલ્હીના નાયબ મુખ્યમંત્રી, દારૂ નીતિના કેસમાં ED અને CBI દ્વારા ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. 17 મહિના જેલમાં વિતાવ્યા હતા. અરવિંદ કેજરીવાલ (AAP): 2024 માં, દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી, દારૂના કેસમાં ED અને CBI દ્વારા ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. 5 મહિના જેલમાં વિતાવ્યા હતા. વી. સેન્થિલ બાલાજી (ડીએમકે): 2023 માં, તમિલનાડુના મંત્રીની લાંચ કેસમાં ED દ્વારા ધરપકડ કરવામાં આવી. 15 મહિના જેલમાં વિતાવ્યા. નવાબ મલિક (NCP): 2022 માં, મહારાષ્ટ્રના મંત્રીની ED દ્વારા મની લોન્ડરિંગ કેસમાં ધરપકડ કરવામાં આવી. 18 મહિના જેલમાં વિતાવ્યા. મદન મિત્રા (TMC): 2014 માં, બંગાળના મંત્રીની ED અને CBI દ્વારા શારદા કૌભાંડમાં ધરપકડ કરવામાં આવી. 20 મહિના જેલમાં વિતાવ્યા. જ્યોતિ પ્રિયા મલિક (TMC): 2023 માં, બંગાળ રાશન કૌભાંડમાં ED દ્વારા મંત્રીની ધરપકડ. 14 મહિના જેલમાં વિતાવ્યા. 2022 માં ફક્ત એક જ ભાજપના મંત્રી રાકેશ સચનને દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી ન હતી અને હવે તેઓ જામીન પર છે. વિપક્ષનો આરોપ છે કે વિપક્ષ કહે છે કે ED અને CBIનો ઉપયોગ ફક્ત બિન-ભાજપ મંત્રીઓ સામે જ થઈ રહ્યો છે. ધ વાયર અનુસાર, 2014 થી 121 વિપક્ષી નેતાઓની તપાસ કરવામાં આવી છે, જ્યારે ફક્ત 4 ભાજપના નેતાઓ પર કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. મમતા બેનર્જીએ તેને "સુપર ઇમરજન્સી" ગણાવી, જ્યારે પ્રિયંકા ગાંધીએ કહ્યું કે કાયદો વિપક્ષને નબળા પાડવાનું કાવતરું છે. પરિણામ જો આ બિલ કાયદો બને છે, તો રાજકીય પરિદૃશ્ય બદલાઈ શકે છે. વિપક્ષ તેને લોકશાહી માટે ખતરા તરીકે જુએ છે, જ્યારે ભાજપ તેને ભ્રષ્ટાચાર સામે યુદ્ધ કહે છે. પ્રશ્ન એ છે કે, શું આ કાયદો ન્યાય લાવશે કે રાજકીય હથિયાર બનશે? "લોકશાહીની સુંદરતા તેની સ્વતંત્રતામાં રહેલી છે, પરંતુ શું આ સ્વતંત્રતા હવે સાંકળોમાં બંધાયેલી છે?" - એક રાજકીય વિશ્લેષક સંદર્ભો ઇન્ડિયા ટુડે, ધ હિન્દુ, ધ વાયર, "25 ઇન્ડિયા ટાઇમ્સ, ઓલ જઝીરા, એક્સ-પોસ્ટ
